Oświadczenie o użyciu AI w pracy dyplomowej — wzór, wymogi uczelni 2026

Coraz więcej dziekanatów wymaga, byś składając pracę, dołączył oświadczenie o użyciu AI w pracy dyplomowej — osobny dokument lub klauzulę w oświadczeniu o samodzielności, w której deklarujesz, czy i w jakim zakresie korzystałeś z narzędzi sztucznej inteligencji. To nie jest pułapka ani przyznanie się do oszustwa: dla większości uczelni to formalność, która porządkuje zasady etycznego korzystania z AI. Problem w tym, że wzory różnią się między uczelniami, a źle wypełniona deklaracja potrafi opóźnić obronę. Poniżej znajdziesz gotowe wzory w trzech wariantach, przegląd wymogów polskich uczelni na 2026 rok oraz jasną zasadę: kiedy musisz ujawnić AI, a kiedy nie ma takiej potrzeby.

Stan prawny w 2026 — co reguluje ujawnianie AI

Na poziomie ustawowym obowiązek samodzielności pracy wynika z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Każdy dyplomant podpisuje oświadczenie, że praca została napisana samodzielnie i nie narusza praw autorskich osób trzecich. Sztuczna inteligencja nie jest osobą i nie jest „autorem” w rozumieniu prawa, więc samo skorzystanie z niej nie łamie automatycznie tego oświadczenia — kluczowy jest zakres i sposób użycia.

Nie istnieje jedna ogólnopolska ustawa, która narzucałaby identyczny wzór oświadczenia o AI dla wszystkich uczelni. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostawia tę kwestię autonomii uczelni, rekomendując jednocześnie transparentność i aktualizację regulaminów dyplomowania. W praktyce oznacza to, że konkretny wymóg ustala Twoja uczelnia i wydział, najczęściej w regulaminie dyplomowania lub w procedurze antyplagiatowej. Aktualne stanowiska resortu i ramy prawne szkolnictwa wyższego znajdziesz na stronach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Uwaga: brak ogólnokrajowego wzoru nie znaczy „nie dotyczy mnie”. Większość uczelni dopisała klauzulę o AI do dokumentów dyplomowych w latach 2024–2025. Zanim złożysz pracę, pobierz aktualny wzór z dziekanatu lub systemu APD/USOS swojego wydziału — to jedyne wiążące źródło.

Wymogi 10 polskich uczelni — przegląd podejść

Poniższa tabela pokazuje typowe modele, jakie przyjęły duże polskie uczelnie. Traktuj ją jako mapę orientacyjną, a nie wiążącą wykładnię — szczegóły zmieniają się co roku i bywają różne na poszczególnych wydziałach tej samej uczelni.

Uczelnia	Typowy model oświadczenia o AI
UW (Uniwersytet Warszawski)	Klauzula o korzystaniu z narzędzi AI w oświadczeniu dyplomowym w APD
UJ (Uniwersytet Jagielloński)	Deklaracja zakresu użycia AI + zasady w regulaminie dyplomowania
AGH	Oświadczenie o samodzielności rozszerzone o pkt dot. narzędzi AI
SGH	Wytyczne o dopuszczalnym użyciu AI + deklaracja przy składaniu pracy
PW (Politechnika Warszawska)	Klauzula AI w procedurze antyplagiatowej (JSA)
UAM (Poznań)	Oświadczenie dyplomanta z punktem o wsparciu narzędziami AI
UWr (Uniwersytet Wrocławski)	Deklaracja użycia AI w dokumentacji pracy dyplomowej
PWr (Politechnika Wrocławska)	Klauzula o narzędziach cyfrowych/AI w oświadczeniu
US (Uniwersytet Szczeciński)	Punkt o AI w oświadczeniu o samodzielności
UMK (Toruń)	Zasady etycznego użycia AI + deklaracja przy obronie

Co łączy wszystkie te modele

Niezależnie od formy dokumentu, uczelnie pytają zwykle o trzy rzeczy: czy korzystałeś z AI, do czego (np. korekta językowa, generowanie struktury, tłumaczenie) oraz potwierdzenie, że merytoryczna treść i wnioski są Twoje. Jeżeli to rozumiesz, wypełnisz każdy wariant formularza, jaki dostaniesz. Zasady działania systemów wykrywania znajdziesz w naszym poradniku o antyplagiacie w pracy dyplomowej i wykrywaniu AI.

Kiedy trzeba ujawnić AI, a kiedy nie

Najczęstsze pytanie brzmi: „czy używanie ChatGPT do poprawy stylu już wymaga deklaracji?”. Odpowiedź zależy od progu, jaki wyznacza Twoja uczelnia, ale istnieje rozsądna zasada ogólna.

Sytuacje, w których ujawniasz AI

• AI wygenerowało fragmenty tekstu, które trafiły do pracy (nawet po Twojej edycji).
• AI zbudowało strukturę rozdziału, konspekt lub plan badawczy.
• Użyłeś AI do tłumaczenia obcojęzycznych źródeł włączonych do pracy.
• AI pomogło sparafrazować lub streścić materiał źródłowy.
• AI wspierało analizę danych (np. kod do obliczeń statystycznych).

Sytuacje, w których zwykle nie trzeba

• Sprawdzanie ortografii i interpunkcji wbudowanym narzędziem edytora.
• Wyszukiwarka czy słownik użyte do zrozumienia pojęcia.
• Drobna korekta gramatyczna pojedynczych zdań, jeśli regulamin traktuje to jak zwykłą redakcję.

Wskazówka: w razie wątpliwości deklaruj. Nadmiar transparentności nie szkodzi — zatajenie istotnego użycia AI może być potraktowane jak naruszenie oświadczenia o samodzielności. Jeśli AI realnie wspierało powstanie tekstu, opisanie tego jest bezpieczniejsze niż przemilczenie.

Pełen, etyczny przepływ pracy z AI — od burzy mózgów po finalną edycję — rozpisaliśmy w przewodniku jak używać AI do pisania pracy licencjackiej.

Wzór oświadczenia o użyciu AI — 3 warianty

Poniższe wzory dostosuj do nazwy swojej uczelni i wydziału. Jeśli dziekanat ma własny formularz — użyj jego; te szablony przydadzą się, gdy uczelnia wymaga deklaracji „własnymi słowami” lub gdy chcesz dołączyć dobrowolne wyjaśnienie zakresu.

Wariant 1 — minimalny (brak istotnego użycia AI)

Oświadczam, że przy przygotowaniu niniejszej pracy dyplomowej pt. „[tytuł pracy]” nie korzystałem/-am z narzędzi sztucznej inteligencji (AI) generujących treść w sposób wykraczający poza standardowe sprawdzanie poprawności językowej. Treść merytoryczna, analiza i wnioski są wynikiem mojej samodzielnej pracy.

[miejscowość, data] — [imię i nazwisko, nr albumu]

Wariant 2 — standardowy (AI jako wsparcie pomocnicze)

Oświadczam, że przy przygotowaniu pracy dyplomowej pt. „[tytuł pracy]” korzystałem/-am z narzędzi sztucznej inteligencji wyłącznie w zakresie: korekty językowej i stylistycznej, porządkowania struktury tekstu oraz wstępnego streszczania materiałów źródłowych. Wszystkie wykorzystane źródła zostały przeze mnie zweryfikowane, a treść merytoryczna, interpretacje i wnioski są wynikiem mojej samodzielnej pracy. Oświadczam, że praca nie zawiera treści wygenerowanych przez AI i przedstawionych jako moje bez weryfikacji.

[miejscowość, data] — [imię i nazwisko, nr albumu]

Wariant 3 — rozbudowany (pełne ujawnienie zakresu)

Oświadczam, że w trakcie przygotowania pracy dyplomowej pt. „[tytuł pracy]” wykorzystałem/-am następujące narzędzia sztucznej inteligencji: [nazwa narzędzia, np. ChatGPT / Claude / Smart-Edu]. Zakres użycia obejmował: (1) generowanie wstępnego konspektu rozdziałów, (2) parafrazę i streszczenie wskazanych źródeł, (3) korektę językową i redakcyjną, (4) [inne — uzupełnij]. Oświadczam, że: każde źródło wskazane przez narzędzie AI zostało przeze mnie zweryfikowane w oryginale; nie wykorzystałem/-am fikcyjnych ani niezweryfikowanych odwołań bibliograficznych; merytoryczna analiza, ocena i wnioski stanowią mój samodzielny wkład. Jestem świadomy/-a odpowiedzialności wynikającej z niniejszego oświadczenia.

[miejscowość, data] — [imię i nazwisko, nr albumu]

Jak opisać zakres użycia AI — konkretne sformułowania

Komisje cenią precyzję. Zamiast ogólnika „używałem AI”, napisz co dokładnie robiło narzędzie. Poniżej zestaw bezpiecznych, konkretnych sformułowań, które możesz wkleić do wariantu 3.

Co robiło AI	Jak to opisać w oświadczeniu
Pomoc w układzie pracy	„generowanie wstępnego konspektu i propozycji struktury rozdziałów”
Poprawa języka	„korekta językowa, stylistyczna i redakcyjna fragmentów napisanych przeze mnie”
Praca ze źródłami	„streszczanie i parafraza materiałów źródłowych, następnie zweryfikowanych w oryginale”
Tłumaczenie	„tłumaczenie cytatów z literatury obcojęzycznej, sprawdzone pod kątem wierności”
Analiza danych	„wsparcie w przygotowaniu kodu/obliczeń statystycznych, których wyniki samodzielnie zinterpretowałem/-am”

Najważniejsze zdanie, które warto dopisać w każdym wariancie: „źródła wskazane przez AI zostały zweryfikowane w oryginale”. To właśnie fikcyjne, „zmyślone” przez model przypisy są największym ryzykiem — jak je rozpoznawać i poprawnie cytować, opisaliśmy w poradniku o cytowaniu w pracy dyplomowej, w tym cytowaniu ChatGPT.

Jeśli zależy Ci, by od początku pracować na zweryfikowanej, akademickiej bazie źródeł i nie martwić się halucynacjami, generator prac licencjackich Smart-Edu buduje pracę wraz z bibliografią od 249 zł za pracę dyplomową, w 30–90 minut — z zachowaniem struktury i cytowań, które bez problemu opiszesz w oświadczeniu o zakresie użycia AI. To narzędzie pomyślane jako jawne wsparcie warsztatu, a nie sposób na ominięcie deklaracji.

Konsekwencje fałszywego oświadczenia

Oświadczenie dyplomowe to dokument o charakterze formalnym. Świadome złożenie nieprawdziwej deklaracji — na przykład zatajenie, że całe rozdziały wygenerowała AI — może uruchomić procedurę dyscyplinarną wobec studenta. W skrajnych przypadkach skutkiem bywa:

• wstrzymanie dopuszczenia do obrony lub jej unieważnienie,
• postępowanie przed komisją dyscyplinarną uczelni,
• w razie wykrycia po obronie — wznowienie postępowania i ryzyko utraty tytułu (tryb przewidziany przepisami o szkolnictwie wyższym).

Warto rozdzielić dwie sytuacje. Etyczne, ujawnione użycie AI (korekta, struktura, parafraza zweryfikowanych źródeł) jest na większości uczelni dopuszczalne i nie rodzi konsekwencji. Nieujawnione podanie wygenerowanej treści jako w pełni własnej — zwłaszcza z fikcyjną bibliografią — to realne ryzyko. Różnica leży nie w tym, czy użyłeś AI, lecz czy byłeś wobec uczelni uczciwy.

Przyszłość: AI Act UE i znakowanie treści po 2026

Unijne rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) wprowadza obowiązki transparentności dla treści generowanych maszynowo, w tym oczekiwanie oznaczania materiałów tworzonych przez systemy AI. Przepisy są wdrażane etapami, a kolejne obowiązki — w tym te dotyczące przejrzystości treści syntetycznych — wchodzą w życie stopniowo w latach 2025–2027. Pełny tekst znajdziesz w bazie aktów prawnych UE EUR-Lex.

Dla dyplomantów oznacza to jeden trend: deklaracje o użyciu AI będą się upowszechniać, a nie zanikać. Im wcześniej wyrobisz nawyk jawnego opisywania, co i jak robiło narzędzie, tym mniej formalności zaskoczy Cię przy kolejnych pracach. To również argument, by od początku korzystać z AI w sposób, który da się uczciwie opisać — więcej o granicach możliwości tych narzędzi w tekście AI do pisania prac naukowych — co potrafi, gdzie są granice.

Najczęstsze pytania o oświadczenie o użyciu AI

Czy muszę składać osobne oświadczenie o AI, jeśli uczelnia tego nie wymaga?

Nie. Jeśli regulamin Twojego wydziału nie przewiduje takiej deklaracji, nie masz obowiązku jej dołączać. Nadal jednak obowiązuje Cię oświadczenie o samodzielności — a etyczne, jawne korzystanie z AI nie jest z nim sprzeczne. W razie wątpliwości zapytaj promotora lub dziekanat.

Czy użycie ChatGPT tylko do poprawy stylu trzeba zgłaszać?

Najczęściej nie, o ile sprowadza się do korekty językowej zdań napisanych przez Ciebie. Jeśli jednak narzędzie generowało całe akapity albo przeredagowało treść tak, że zmieniła się argumentacja, bezpieczniej to ująć w wariancie standardowym deklaracji.

Czy promotor może zapytać wprost, czy korzystałem z AI?

Tak i często pyta. Najlepsza strategia to spójność: to, co napiszesz w oświadczeniu, powinno zgadzać się z tym, co powiesz na obronie. Przygotuj jedno-dwa zdania, którymi opiszesz swój zakres użycia AI, i trzymaj się go.

Co zrobić, jeśli moja uczelnia nie ma jeszcze wzoru?

Użyj wariantu standardowego lub rozbudowanego z tego artykułu, dostosowując nagłówek do nazwy uczelni i kierunku. Dobrowolna, rzetelna deklaracja jest zawsze bezpieczniejsza niż jej brak i pokazuje komisji Twoją uczciwość.

Czy oświadczenie o AI wpływa na ocenę pracy?

Samo oświadczenie nie obniża oceny — komisję interesuje jakość pracy i Twój samodzielny wkład. Negatywne skutki pojawiają się dopiero, gdy deklaracja jest nieprawdziwa albo gdy ujawni się nieujawnione, niedozwolone użycie AI.

Podsumowanie

Oświadczenie o użyciu AI w pracy dyplomowej to dziś element formalności dyplomowych na coraz większej liczbie polskich uczelni — i będzie się upowszechniać wraz z wdrażaniem unijnych przepisów o przejrzystości treści. Klucz jest prosty: ustal wymóg swojego wydziału, wybierz pasujący wariant deklaracji, opisz zakres użycia AI konkretnie i — przede wszystkim — bądź uczciwy. Jawne wsparcie narzędziem, którego źródła zweryfikowałeś, jest dopuszczalne; zatajenie istotnego użycia to ryzyko, którego nie warto podejmować. Wypełnione zgodnie z tymi zasadami oświadczenie o użyciu AI w pracy dyplomowej zamknie temat w pięć minut i pozwoli Ci skupić się na obronie.